Interview met Céline Rose David – expert in juwelen en edelsteenkunde

Céline David is expert in juwelen en edelsteenkunde, gespecialiseerd in de taxatie en inventarisatie van juwelen en edelstenen. Ze begeleidt zowel particulieren als professionals bij het schatten van geërfde juwelen, of het nu gaat om een erfenisverdeling, een verzekering of een verkoop. Ze treedt ook op als gerechtsdeskundige in juridische procedures. Als doctor in de Geschiedenis, Kunstgeschiedenis en Archeologie geeft ze regelmatig, in Frankrijk en internationaal, cursussen en lezingen over de geschiedenis van het juweel, van de oudheid tot vandaag. Daarnaast is Céline juwelenexpert en veilingmeester voor veilinghuizen.

‍

Kun je jezelf voorstellen en uitleggen wat je beroep inhoudt, of breder: wat je dagelijkse opdracht is?

‍

Mijn rol is vooral mensen adviseren en informeren over de kwaliteit van de juwelen die ze bezitten. Ik help hen begrijpen of hun stuk een reëel verkooppotentieel heeft — dat wil zeggen de mogelijkheid om een interessante meerwaarde te realiseren — of dat de waarde net te laag is, bijvoorbeeld omdat het beschadigd is. In dat geval stel ik soms voor om het te laten omsmelten, zodat je het geld meteen recupereert en sneller vooruitkomt met je plannen.

Ik ben op verschillende vlakken actief: ik ben juwelenhistorica, doctor gespecialiseerd in dit domein en docent juwelengeschiedenis in verschillende landen. Daarnaast ben ik gerechtsdeskundige voor de Franstalige rechtbanken van België, opgeleid door ABEX en lid van de Belgische Koninklijke Kamer van Experten. Daardoor kan ik inventarissen opmaken voor verzekeraars, notarissen of advocaten, met name in het kader van verdelingen of geschillen. Tegelijk werk ik voor veilinghuizen en platformen waar ik de expertises van juwelen en edelstenen leid, mede dankzij mijn opleiding tot internationaal gemmoloog. Mijn doel is altijd om de best mogelijke resultaten te behalen bij de veilingen.

Maar het uitgangspunt blijft hetzelfde: de persoon die mij haar juweel toevertrouwt. Ik werk niet voor partners die me pushen om cijfers te halen; mijn opdracht is de belangen verdedigen van wie mij vertrouwt door een expertise te vragen.

‍

‍"Een inventaris is van nature evolutief, en het gebruik van een Excel-bestand is niet het eenvoudigste."

‍

Als je maar één voorwerp mocht meenemen, wat zou het zijn? En waarom?

‍

Zonder twijfel een spaghettitang! Het verrast mensen altijd, maar het is het ideale instrument om vast te grijpen wat anders onmogelijk te pakken is. Denk aan spaghetti: al dente, licht geolied, het is wellicht het gladste wat er bestaat. Wel, met een spaghettitang heb je een perfecte grip.

Dus ja, mensen zeggen vaak: "Op een onbewoond eiland heb je daar niets aan!" Misschien… maar ik heb hem tenminste bij me. En voor de rest vind je altijd een oplossing: verbeelding volstaat. De tang biedt dat kleine element van voorzorg en gemak dat ik onvervangbaar vind.

‍

Hoe heb je tot nu toe je waardevolle voorwerpen en hun documentatie beheerd?

‍

Ik herinner me dat ik dertig jaar geleden, toen ik aan mijn doctoraat begon, ClarisWorks op Mac gebruikte. De toepassing was bijzonder eenvoudig en liet me toe een databank van meer dan 750.000 boedelbeschrijvingen na overlijden te beheren. Met één trefwoord vond ik meteen de juiste fiche terug, bijvoorbeeld inventaris nr. 2326 van 7 juli. Het was fantastisch! Toen verdween de software, en vijftien jaar lang vond ik geen gelijkwaardige oplossing: in Excel kon je bijvoorbeeld geen foto rechtstreeks aan notities koppelen. Dat leidde tot een echt verlies aan kennis.

‍

‍"Een juweel wordt op een bepaalde dag getaxeerd, tegen de 'dagkoers'. Vandaar het belang om de datum te noteren en die nadien bij te werken."

‍

Is de waarde van een voorwerp financieel of emotioneel? Heb je een voorbeeld?

‍

Doorgaans onderscheiden we drie grote bronnen van waarde.

De financiële waarde. Die ligt voor de hand, vooral omdat juwelen bestaan uit grondstoffen zoals goud of zilver, waarvan de koersen dagelijks schommelen. Wanneer je een inventaris en een schatting opmaakt, geldt die waarde dus op een bepaald moment, maar ze kan met de tijd sterk evolueren. Daarom is het belangrijk je juwelen regelmatig te laten herwaarderen. Bovendien beïnvloedt technologische vooruitgang de markt rechtstreeks: zo verandert de recente mogelijkheid om een klassieke roze saffier te onderscheiden van een "padparadscha"-saffier, die vijftien keer meer waard is per karaat, meteen de waarde van een stuk. De rol van de expert is dan om klanten te waarschuwen en hun een herwaardering voor te stellen op basis van die nieuwe inzichten.

De emotionele waarde. Die is volledig subjectief en onmogelijk te becijferen. Een juweel kan weinig of geen marktwaarde hebben, maar emotioneel enorm veel betekenen voor de eigenaar. Daarom weiger ik soms bepaalde juwelen naar de veilingzaal te sturen: de behaalde prijs zou nooit de affectieve waarde weerspiegelen die het voorwerp heeft voor wie het bezit.

De historische waarde. Ten slotte hebben sommige juwelen een erfgoedwaarde die hun materiële waarde ruimschoots overstijgt. Neem het voorbeeld van een middeleeuwse ring die op het eerste gezicht uit een eenvoudig botfragment bestaat: een analyse kan aantonen dat het in werkelijkheid narwaltand is, in de middeleeuwen gelijkgesteld met de "eenhoornhoorn". Als geen enkel museum er een bezit, geeft die zeldzaamheid het voorwerp een uitzonderlijke historische waarde, die vervolgens onder specialisten wordt onderhandeld.

‍

Welk advies zou je mensen geven bij het beheer van hun vermogen, en in het bijzonder van hun voorwerpen?

‍

De eerste stap is contact opnemen met de kamer van experten in je land of regio. De voorzitter kan je doorverwijzen naar de meest gekwalificeerde persoon voor je vraag. Want er is "expert" en "expert": echte experten hebben diploma's, een gedegen opleiding en de verplichting om zich voortdurend bij te scholen, de evolutie van de marktprijzen te volgen, conferenties bij te wonen — kortom, zo dicht mogelijk bij de realiteit op het terrein te blijven. En die experten zijn, wanneer ze deel uitmaken van een kamer, verplicht zich aan de gedragscode te houden.

Omgekeerd doen sommigen zich voor als expert zonder echte deskundigheid, soms in dienst van twijfelachtige belangen. Hun doel kan zijn je te overtuigen dat een voorwerp weinig waard is, om het daarna voor een spotprijs over te kopen. Het is een praktijk waarvoor je op je hoede moet zijn.

Houd ten slotte voor ogen dat een serieuze expert voorwerpen niet rechtstreeks koopt. Hij kan ze hooguit in commissie nemen voor een onderhandse verkoop, maar dan blijft het verkoopcontract in handen van de klant. De expert wordt in dat geval vergoed via een vooraf afgesproken commissie.

‍

‍"Je kunt je wel voorstellen dat een juweel dat van Elizabeth Taylor is geweest, meer waard zal zijn. Dát is historische waarde."

‍

Je hebt Objectory getest — wat vind je ervan?

‍

Het is het instrument dat ontbrak! Omdat het intuïtief en flexibel is: je voert in wat je weet — veel als je door een expert bent geadviseerd, of het minimum als je een particulier bent — en je kunt vooral foto's in hoge resolutie toevoegen. In tegenstelling tot een gewoon Excel-bestand is het voordeel van Objectory dat je foto's rechtstreeks kunt integreren. En dat is een echte uitdaging: het opslaan van beelden en het koppelen ervan aan data vormt altijd een probleem zodra je een coherente databank wilt opbouwen. Je kunt de fiche ook delen (met familie, collega's of een bedrijf) om volledige informatie door te geven met bruikbare beelden, geen simpele miniaturen. Het resultaat: of het nu om een beknopte of een uiterst gedetailleerde fiche gaat, iedereen wint erbij — notarissen, advocaten, verzekeraars — dankzij een eenvoudige, nette export van de gegevens. Bij een geschil kan het instrument dienen als gestructureerd bewijs, zeker als het door een expert is gevalideerd. We spreken niet over meningen, maar over een gedocumenteerd dossier van registratie en taxatie.

‍